1. Bewijs gezondheidsschade
Landelijk Comité tegen Houtstook
Er is zeer sterk bewijs voor de schade door luchtvervuiling – met name fijnstof (PM2,5) - aan vrijwel ieder orgaan met invaliderende aandoeningen en hoge zorg- en verzuimkosten tot gevolg, volgens de internationale 1 epidemiologen en de Europese longartsen in ‘A call for more ambitious action’2. Zij adviseren o.a. een houtstookverbod. De Engels artsen adviseren in ‘A breath of fresh air’3 landelijke overheidscampagnes om burgers en beleidsmakers meer bewust te maken van de grote gezondheidsschade en de hoge kosten hiervan. Zij verwijzen naar het Environmental Health Agency dat de uitfasering van houtstook adviseert. Ook de WHO4 adviseert deze uitfasering in haar code ter preventie van kanker. De jaarlijkse kosten door luchtvervuiling bedragen in het VK 50 miljard pond inclusief de dure dementiezorg; in Nederland 18 miljard euro (Pointer)5.
Het Longfonds6 geeft aan dat longpatiënten ‘bijzonder veel last ervaren van houtrook (ook van pellet-kachels), een kwart krijgt hier een longaanval door’. Soms met opnamen, zware medicatie en een lage longcapaciteit tot gevolg. Inmiddels adviseren ook de GGD7 en het KWF8 de uitfasering van houtstook. Het RIVM9 gaf al eerder aan dat een houtstookverbod noodzakelijk is om de nieuwe WHO-norm te kunnen behalen. CE Delft10 ziet dit houtstookverbod zelfs als de meest (kosten)effectieve overheids-maatregel om de schade aan de volksgezondheid door PM2,5 te verlagen. Ook qua duurzaamheid adviseert de SER11 om hout niet te verbranden maar als product of grondstof te (her)gebruiken en het PBL12 ziet al in 2030 geen rol meer voor houtstook in haar ‘Trajectverkenning Klimaatneutraal 2050’.
-
https://schoneluchtakkoord.nl/actueel/nieuws-schone-lucht-akkoord/algemeen/wensenlijstje-bestuurders-schone-lucht-akkoord/?utm_source=nieuwsbrief&utm_medium=e-mail&utm_term=20260212&utm_content=link_ID0ADMBI0EMBI&utm_campaign=Nieuwsbrief%2066 ↩︎
-
https://journals.lww.com/environepidem/Fulltext/2023/04000/Clean_air_in_Europe_for_all__A_call_for_more.3.aspx - JCL-P-8 (onder 1e en 5ee kop): bewijs grote schadelijkheid en de oproep tot een houtstookverbod ↩︎
-
https://www.rcp.ac.uk/media/hvbeolvx/21072025-update-rcp-full-report-a-breath-of-fresh-air.pdf (pagina 81). Ze verwijzen naar het Engelse Chartered Institute of Environmental Health (bron 43) dat adviseert om houtstook uit te faseren vanwege de uitstoot van het vele CO2 en gezondheidsverwoestende PM2,5: https://www.cieh.org/news/press-releases/2025/cieh-shares-disappointment-at-reported-government-decision-on-wood-burning-stoves/ ↩︎
-
https://cancer-code-europe.iarc.who.int/ (punt 11) ↩︎
-
https://www.duurzaam-ondernemen.nl/ongezonde-lucht-kost-nederland-18-miljard-landbouw-grootste-boosdoener/ en https://pointer.kro-ncrv.nl/ongezonde-lucht-kost-nederland-18-miljard-landbouw-grootste-boosdoener Consumenten vnl. houtstook (26,5% bijdrage aan PM2,5) en vuurwerk (5% bijdrage PM2,5) staan nu op plaats 3. Bij toekenning van secundair fijnstof (3-5 keer meer PM2,5, reken met 4 keer meer) en het toegenomen houtgebruik (100% i.p.v. 17% dus 1,8 keer meer) onder aftrek van vuurwerk dan staat houtstook met 4 x 1,8 x 26,5/(26,5 + 5) x 1,376 = 8,334 miljard aan gezondheidskosten op plaats 1, nog voor landbouw met 7,1 miljard. Nog niet meegerekend is dat PM2,5 uit houtstook de meeste PAK en hoogst oxidatieve potentieel bevat om oxidatieve schade te veroorzaken. ↩︎
-
https://www.longfonds.nl/sites/default/files/2025-12/Longfonds_Factsheet Houtstook_dec 2025_DEF.pdf ↩︎
-
https://ggdghor.nl/onderwerp/houtstook/ en https://ggdghor.nl/onderwerp/houtrook/#1-gezondheidsschade-door-houtrook ↩︎
-
https://www.kwf.nl/waar-kun-je-kanker-van-krijgen/luchtvervuiling ↩︎
-
https://www.rivm.nl/publicaties/inventarisatie-van-benodigde-maatregelen-om-who-advieswaarden-voor-luchtkwaliteit ↩︎
-
https://ce.nl/wp-content/uploads/2024/06/CE_Delft_230480_Verkenning_maatregelen_luchtkwaliteit_Def.pdf (pg3) ↩︎
-
https://www.ser.nl/nl/Publicaties/advies-biomassa-in-balans (zie ‘Afbouw laagwaardig’ in de Inleiding) ↩︎
-
https://www.pbl.nl/system/files/document/2024-04/pbl-2024-trajectverkenning-klimaatneutraal-2050-5093.pdf (pg 22 en 23) ↩︎